G

irişimci Ruhu olan herkes için temel spesifik bir sorumuz “Harekete geçme bir şeyi başlatma konusunda majör problem yaşıyorum. Ne Yapabilirim?”

Hemen hemen herkesin erteleme hastalığı, mükemmel olma yada el âlem neder? baskısı buna benzer bahanelerle kendimizi kısır döngüye sokuyoruz. Başarıya giden yolda kişisel yâda iş hayatı fark etmez dört ana başlık mevcut.

Smart Method

1-) Karar vermek

2-) Hedef belirlemek

3-) Harekete geçmek

4-) Engelleri aşmak

İnsanların yaptığı en büyük hatalardan biri hedef belirleme basamağını atlayıp bir sonraki basamağa geçmeleridir. Eliyahu M.GOLDRATT (The Goal)

AMAÇ

Smart Hedefler

Amaç Eliyahu Goldratt’ın yazmış olduğu roman da Orta Amerika’da bir fabrika müdürünün hayatını anlatmaktadır. Kitabında fabrika müdürünün hayatı üzerinden (Theory of Constraints) Kısıtlar Teorisini açıklamaktadır. Kısıtlar teorisi Eliyahu Goldratt’ın yıllarca üzerinde danışmanlık şirketi kurduğu bir organizasyon ve özellikle Endüstri mühendisliklerinde okutulan bir kitaptır. Başarılı markaların üst düzey yöneticilerin uyguladıkları sistemde aslında arkada bilimsel teoriler işin uzmanlarının yazıp çizdiği kilit noktalar var. Örneğin Toptancıdan kumaşı 3 liraya al pazarda sat yada tekel bayi dükkanı aç bütün gün müşteri bekle bunlarda girişimcilik. Ama siz akıllı bir Girişimci olacaksanız dünyada önemli bir noktaya gelecek startuplar kuracaksanız bunları yapmak zorundasınız. Sen girişimci ruhu olan bir yönetici olacaksan sen fark yaratacaksan sen lider olacaksan bunların hepsini yapmak zorundasın. Kısıtlar Teorisi bu anlamda çok önemli örneğin bir amaç belirlediniz amaca giderken yolda karşılaştığımız sorunlar üzerine kurulu bir teoridir. Kitabın konusu fabrikada geçmesinden dolayı üretim ve endüstri mühendisliği üzerine bir teori olmasına rağmen birçok meslekte bu teoriyi bilimsel olarak ele alıp (psikologlar, yönetim veya aile danışmanları gibi) işlerinde kullanmışlardır.

YENİ BİR GİRİŞİM BAŞLATMAK

Yeni bir girişim başlatmak, ek bir iş yapmak ya da girişimciyiz işimizi bir üst basamağa taşımak istiyor olabiliriz. Bu kriz döneminde sosyal medyada bütün gün yatıp “bu kriz çok iyi geldi şu kadar kitap okudum, hobilerim geliştirdim” diye yazan bir sürü insan var. Fakat her gördüğünüze inanmayın bu tarz paylaşımlar sizi pozitif etki etmiyor negatif etki ediyorsa çok tehlikeli bir nokta olan Korku alanındasınız bu alandan çıkıp öğrenme alanına geçmeniz gerekiyor. Bunları yapmaya karar verdiniz ama ne yapacağınızı bilmiyorsunuz. Yapmanız gereken iki şey var bir kağıt ya da defter birde kalem bu tarz çalışmaları teknolojiden uzak durup yapmanızı tavsiye ediyorum. Majör değişimlerde karar aşamasında çalışmalarınızı duvarlarınıza A-3 yada ofislerinizde yazı tahtalarını kullanarak yapabilirsiniz.

Neye karar verdiğinizi yazın hiçbir şey büyük olmak yada ulvi olmak zorunda değildir. Örneğin Startup kurmaya, kişisel bir blog açmaya yada kendinize dönüp kişisel markanız için bir şeyler yapmaya karar verebilirsiniz. Bu metodu uygularken birden fazla parçaya bölebilirsiniz.

HAREKETE GEÇ

Akıllı Hedef

İnsanların %99,9 u bir şeye karar vermeden harekete geçiyor. Çünkü bilinçaltı refleksimiz bir şey gördüğü an bum! git bunu al, harekete geç gibi komutlar veriyor sen farkında olmadan gidip yapıyorsun. Şimdi biz bugün adım adım düşünerek mantığımızı öne koyarak ilerleyeceğiz. İlk olarak Hedeflerimizi belirlemeye başlıyoruz ve bunu SMART metoduyla Akıllı Hedefler belirleyeceğiz. Hedefleri belirledikten sonra harekete geçmek sonrasında dönüp hedeflerimizde ne durumda olduğumuzu kontrol etmek çok kolay olur.

Örneğin Ekiple bir Marka için bir toplantıdayız onu yapacağız bunu yapacağız kararlar verildi hadi başlayalım arkadaşlar dendi. Ben “Bir dakika ne yapıyorsunuz neyin startını veriyoruz.” dedim. Arkadaşlar “Abi karar verdik işte İç görü ortada biz o iç görü üzerine çalıştık çok güzel bir fikir ortaya çıkardık şimdi yaratıcı ekip üzerinde çalışacağız. Ben dedim ki “Akıllı hedefleri belirlediniz mi?”. Bu işin ne zaman biteceği bellimi yok, bu iş markanın duruşuna mottosuna uygunmu değilmi bakıldımı yok. O kadar çok Spesifik konu vardı ki kalem kâğıdı alıp bir saat bu akıllı hedefleri belirledik ve sonra harekete geçtik. O hedefleri belirlerken iki önemli sebep vardı.

1- Markanın duruşuyla, karakteriyle, diliyle ve mottosuyla uygun ilgili şeyler yapmak

2- Ölçümleme, raporlama yaparken biz başarılı olduk mu? Olduysak neye göre kime göre olduk.

Tüm reklamcıların söylediği bir reklam yaptım efsane oldu. Kime göre neye göre efsane oldu. Bir markaya reklam kampanyası yaparken bile eğer akıllı hedefleriniz yoksa dönüp dolaşıp başladığınız yere geleceksiniz. Biz bu kampanyayı yaptık bu kampanyada bir sürü kişi çalıştı büyük bütçeler, emekler harcandı dediniz. Fakat günün sonunda bu kampanya ne kadar başarılı oldu hadi ölçümleyelim dediğimizde başta akıllı hedefler elimizde yoksa kesinlikle objektif, bilimsel veriye dayalı bir ölçümleme yapamayacaksınız. Bu sefer müşteriye raporlarken subjektif şeyler yazacaksınız sonra ciddi paralar verip reklamcılık ödüllerine başvurup reklamınızın ödül almasını bekleyeceksiniz. Çünkü başarı kriteriniz buradan alacağınız ödüller olacak. Her sektörde olduğu gibi ödüller verilir onları ofislerimize, evlerimize yerleştirip süper çok başarılı işler yaptık diye övünç kaynağı olarak gösteririz.

HEDEFİNİZİ BELİRLEYİN

Kilit nokta şudur siz akıllı hedef belirlerken mümkün olduğunca -cümleniz uzun yada kısa olabilir farketmez- hedefinizi bir cümlede belirlemeniz gerekir. Bu hedef kişisel yada iş yaşamınızla ilgili olabilir suresi 1–6 aylık yada 1–3 yıllık olabilir hiç fark etmez. Smart metoduyla bir cümleyle hedefinizi belirlediniz kâğıda yazdınız sonrasında çalışma masanıza, duvarınıza yada cebinize koyun dursun. Bu Smart hedefi belirledikten sonra işiniz kolaylaşıyor artık yörüngeden çıkmıyorsunuz. Akıllı hedef (SMART) belirleyemeyenler kendince kâğıda döküp yazdıklarının sadece hayalleri olduğunu yazılanlar gerçekleşmeyince anlıyorlar. Hayal kurmak güzeldir her girişimci hayal kurar. Hayallerle hedefler çok farklıdır hepimiz bu hataya düşeriz.

Akıllı hedefi (SMART) ilk kim kullanmıştır diye baktığımızda Peter DRUCKER karşımıza çıkar.

Peter Drucker‘ın Hedeflerle Yönetim (Management by Objectives) teorisi var. Beyaz yakalıların iş hayatı hedefleri yönetmekle geçiyor. İşletmecilikte çok önemli bir yeri olan Peter Drucker yönetim danışmanlığı ve yönetim hocalığında çok önemli bir isimdir.

Peter Drucker’ın temel ilkesinin özü: Yönetim olarak ortak hedefleri belirlemek ve sonuçlar hakkında geri bildirim sağlamaktır. Zorlu ancak ulaşılabilir hedefler belirlemek, çalışanların motivasyonunu ve bağlılığı arttırır. Yöneticilere kuruluşların gelişimine ve hedeflerine katkıda bulunan yeni fikirlere ve gelişmelere odaklanma fırsatı verilir.

Peter Drucker’ın 1970 yıllarda söylediği bir söz o dönemde ne kadar aykırı teoriler yarattığına dair bir örnektir. O yıllara göre inanılmaz öngörülü bir hareket ikinci dünya savaşı sonrası kapitalist sistemin, medyanın ve pazarlamanın kuralları henüz yeni yazılıyorken çıkıp “Bilgi yeni ekonominin asıl sermayesidir.” diyor. Herkes sermaye dediğinde finansal metriklere bakarken kapitalist bir bakış açısı hâkimken burada bilgiyi öne çıkarıyor. Kapitalizme karşı sektöre karşı duruşuyla bilinen Peter Drucker 1984 yılında söylediği “Bir tepe yöneticinin en düşük maaş alan işçinin 20 katından fazla maaş almasının doğru olmayacağı” o dönem çok ses getirmiştir.

SMART: Spesific:Spesifik

Measurable : Ölçülebilir

Achievable: Ulaşılabilir

Relevant: İlgili

Time-Bound: Zaman Sınırlı

Specific — Spesifik

Ne yapıyorum bu projenin içinde kimler var siz tek olarak mı yoksa ekiple mi bu işi yapacaksınız mümkün olduğunca rakam veri üzerinden hedef belirlemeliyiz. Bu işi nerede yapacağım lokasyonu daha özellikli (Adana’da 3 ay için 2 personelle bir kebapçı açacağım) hedeflerimiz olmalı. Hangi kaynakları kullanacağım? Girişimcilerin ve beyaz yakalıların %90 hatayı burada yapıyor elindeki kaynaklara bakmadan (maddi, ekip, zaman) o kadar büyük hedefler koyuyor ki onlar artık rüya olmaya başlıyor. Elimizdeki bütün spesifik doneleri kağıda dökmemiz lazım nerede, kimler var, kaynaklarımız nedir?

Measurable — Ölçülebilir

Elinizdeki tüm ölçülebilir veriler bir şey mi üretilecek kaç tane üretim yapılacak ( 2 ay içinde 1000 adet maske üreteceğim) gibi. Maddi kaynaklar ölçülebilir hedefleri koymamız gereklidir.

Achievable — Ulaşılabilir

Bunu bir örnekle açıklamak gerekirse Örneğin; 5 yıl içinde kuracağım şirketle Koç holdingi geçmeyi düşünüyorum. Evet, belki geçeceğim ama nasıl geçeceğim ciro olarak mı, çalışan sayısı olarak mı bunun içini doldurmazsak sadece laf salatasından ibaret bir sözden ileri gitmeyecektir. Ulaşılabilir veriler koymamız gereklidir. Örneğin; Her ay maaşımdan 1000 TL bu projeye koyarak kaynak sağlayacağım yada üç arkadaşım haftada 8 saat gönüllü olarak projeme destek verecekler gibi realistik olmak burada en önemlisidir.

Relevant — İlgili

İnsanlar ilgi alanından çıkıp dikkatleri başka yönlere kayabiliyor büyük düşünmeye başlıyor. Büyük düşünmek bazen insanın en büyük düşmanı oluyor. İlgi derken büyük resme bakmamız gerekli yani şu anki süreç doğru mu? Örneğin Sinema açmaya karar verdiniz şuan en yanlış zaman yada halihazırdaki işinize paralel olması için X üretim yaptığınız bir ürün var fakat hedefinizi alakasız bir sektöre verdiğiniz için hem maliyet hem zaman açısından kayıplar olmaktadır. Bunun yerine kendi sektörünüzle alakalı akıllı bir hedef koyabilseniz daha az kaynakla ve kısa sürede bu hedeflere ulaşabilirsiniz.

Time-Bound — Zaman Sınırı

Bir bitiş hedefi koymanız gerekli Örneğin; Blog yazıyorsunuz ve her hafta iki blog yazacağım. Bunun yanında ayda bir kez, yılda üç kez haftalık birer kez gibi zaman sınırları koymanız çok önemlidir. Akıllı hedeflerde zaman sınırı koyarak ulaşılabilir hedeflerimizin erişilebilir ve sonuçlanabilir hale sokabiliriz.

Smart Hedef Örneği

Başta da belirttiğimiz gibi bir kalem ve bir kağıt alıp yukarda belirttiğimiz şekilde akıllı hedeflerinizi yazıya dökmeniz sizin zihninizi açacak. Örneğin; -burada bu maddi kaynağı söyledik fakat bu fazla yada zaman sınırı koyduk ama bu işi daha kısa sürede yapabilirdik- gibi kağıda dökerken çok daha farklı bakış açısıyla Akıllı hedefinizi revize etmiş olacaksınız.

Not: Ahmet Kırtok Youtube Kanalındaki Beyin Açıcı Sohbetlerden Teşekkürlerimle…

ERSİN ERTENCAN

Söz Uçar Yazı Kalır…